Cách phân biệt Đông trùng hạ thảo tự nhiên với Nhộng trùng thảo Cordyceps militaris

Đông trùng hạ thảo là gì ?

       Từ xưa tới nay Đông trùng hạ thảo là 1 lọai đông dược quý hiếm sở hữu trong nó công dụng hỗ trợ điều trị nhiều chứng bệnh đang mắc phải và tăng khả năng chống lại bệnh. Chính vì thế con người chúng ta tin vào những sản phẩm sản xuất từ Đông trùng hạ thảo mà không hề hay quan tâm đến nó thực sự phải mẫu mình muốn hay không. Đã có không ít người đã lầm lẫn giữa 2 loại sản phẩm Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis và Nhộng trùng thảo Cordyceps militaris khác nhau như thế nào.

      Trước hết chúng ta cần biết Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis có hình thù như cây nấm mọc trên đầu con sâu màu nâu sẫm, đầu nấm như lưỡi mắc, còn Nhộng trùng thảo mang hình trạng thân cây màu vàng cam ngả hồng hồng, đầu nấm dạng chùy. Đến đây có thể hình dong hai dòng khác nhau khá rõ ràng về mặt hình trạng rồi. Sau đây chúng ta đi đánh giá thêm những điều bên trong 2 dòng này nhé.

Đông trùng hạ thảo có hai loại chính đang được thế giới sử dụng cũng như nghiên cứu thực nghiệm nhiều nhất hiện nay:

1. Nhộng trùng thảo

      Nhộng trùng thảo sở hữu hình thù cây nấm mọc từ những nhiều bộ phận khác của con sâu. Thân cây nấm mang màu vàng cam ngả hồng, đầu nấm dạng chùy. Tiến sĩ Trương Bình Nguyên, người đưa giống đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis về Việt Nam và lần đầu nuôi cấy thành công, cho biết trên thế giới chi nấm Cordyceps được ghi nhận có đến 350 loài, riêng Trung Quốc có 60 loài sống phân bổ đa dạng nơi.

2. Đông trùng hạ thảo

     Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis có hình thù cây nấm mọc trên đầu con sâu, cây nấm màu nâu. Nguồn gốc của mẫu tên Đông trùng hạ thảo do những nghiên cứu và đặc điểm hình dạng mùa đông là ấu trùng đến mùa hè hóa thành dạng cây. Tài liệu sớm nhất cũng là người trước nhất ghi nhận do tu sĩ Perenin Jean Batiste người Pháp miêu tả loài sinh thực vật có hình dáng kỳ lạ và hỗ trợ được 1 số bệnh mà ông cho là “công dụng thần bí”. Năm 1843, tiến sĩ M.J. Berkeley người Mỹ), tuyên bố loài rễ mọc trên sâu là Sphaeria sinensis. Loại tên sinensis lần đầu xuất hiện từ đó. Năm 1878, Pier Andrea Saccarado mới tu sửa lại và xếp Sphaeria sinensis vào giống Cordyceps rồi đặt tên là Cordyceps sinensis. Từ đó, loài sinh vật nấm Cordyceps sinensis ký sinh trên sâu được giới khoa học đặt tên là Đông trùng hạ thảo. Hàng trăm năm qua người phương Đông đã biết dùng loài Đông trùng hạ thảo như một mẫu dược liệu cho sức khỏe. Đông trùng hạ thảo là tên gọi dân gian dựa vào quan sát đặc điểm chu trình sống của loài của loài sinh vật kỳ lạ vào mùa đông là con sâu non hay gọi là ấu trùng , mùa hè là thảo mộc. Đấy là sự kết hợp cộng sinh giữa nấm Cordyceps Sinensis với ấu trùng bướm đêm Hepialus. Vào mùa đông, ấu trùng tìm nơi đất tươi xốp nhiều dinh dưỡng sống trong lòng đất và bị nhiễm bào tử nấm ký sinh. Tới mùa hè, bào tử nấm hấp thu, cây nấm mọc trên đầu con sâu nhô lên khỏi mặt đất và phát tán bào tử.

      Từ đó về sau, thực vật ký sinh trên ấu trùng được người ta quen gọi chung là Đông trùng hạ thảo. Bên cạnh đó theo các nhà công nghệ, chỉ có Cordyceps sinensis mới được gọi là Đông trùng hạ thảo có dạng hình độc nhất là cây nấm mọc trên đầu con sâu. Còn các loài cây nấm mọc ở bộ phận khác của con sâu chỉ được gọi là Nhộng trùng thảo mà thôi.

Sự khác nhau của hai loài Cordyceps sinensis và Cordyceps militaris.

        Ngày nay người ta chỉ nghiên cứu 2 loài là Cordyceps sinensis và Cordyceps militaris. Những nhà khoa học gọi loài thứ hai là loài Cordyceps militaris tên là Nhộng trùng thảo, để phân biệt với Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis. Trong khoảng quá trình sử dụng nhiều năm qua ở phương Đông và qua các nhận định thành phần dược tính hóa học dược lý thực tế Đông y đã công nhận trị giá bồi dưỡng, chữa bệnh của Đông trùng hạ thảo vượt xa Nhộng trùng thảo.

       Nếu Nhộng trùng thảo được nuôi cấy nhân tạo có giá chừng trăm triệu đồng một kg, thì Đông trùng hạ thảo tự nhiên rất quý hiếm, phải có giá 1,4 đến 1,6 tỷ đồng một kg. Hiện giờ Nhộng trùng thảo được nuôi trồng rất dễ dàng và cho ra thể quả cây nấm mọc trên thân con tằm hoặc con nhộng. Việt Nam còn nhân trồng được Nhộng trùng thảo trên gạo lức, giá đậu, cho ra khối lượng lớn, nấu canh ăn như rau. Khi đó, Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis thiên nhiên chỉ sống được trên độ cao 3.000m tới 4.000m so với mặt nước biển.

       Đến giờ chưa đất nước nào nhân trồng ra Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis được tức là ra hình dạng cây nấm trên đầu con sâu. Công trình đầu tiên nuôi trồng thành công Đông trùng hạ thảo tại Việt Nam của đội ngũ tiến sĩ Nguyên cũng mới nuôi cấy được ở thể sinh khối. Tiến sĩ Đinh Minh Hiệp, thành viên đội ngũ nghiên cứu nói: “Nếu nuôi trồng được cây nấm trên con sâu và có màu vàng cam thì sản phẩm là Nhộng trùng thảo Cordyceps militaris, còn gọi Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis là không chính xác”. Tại buổi nghiệm thu công trình này vào tuần trước của đội ngũ tiến sĩ Nguyên, giáo sư tiến sĩ Nguyễn Minh Đức, trưởng ban Nghiên cứu kỹ thuật và thư viện, khoa dược trường Đại học Y Dược TP HCM, chủ toạ Hội đồng kỹ thuật, khuyến khích nhóm tác giả tiếp diễn nghiên cứu kỹ thuật nuôi trồng ra Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis. Tiến sĩ Minh Đức nói “Nếu nuôi trồng thành công dạng Đông trùng hạ thảo Cordyceps sinensis, sẽ là một nguồn lợi quý giá vô biên cho quốc gia”.